TSUT LOH FESTIVAL AND

TAI TECHNICIANS’ DAY

For Tai people Loensarm (February – March) is the third lunar month of the Tai year. Although Loensarm is the second to last month of the cold season, the weather is still very cold in Shan State. All Tais believe that if we hear the noise of thunder during Loensarm, the weather will be good, the rain will fall regularly in that year; so all the vegetables will produce plenty. Every year in Loensarm, the Tai people hold Khao-yarku and Khao-sarm-law Festival, Poy Tsut-loh Festival, and Poy Khoo-maw Tai (Tai Technicians’ Day).

เหลินสาม (เดือนสาม) [กุมภาพันธ์ - มีนาคม]

งานถวายทาน ข้าวหย่ากู้

งานถวายทานกองไฟ และ

งานวัน ครูหมอไต

เหลินสาม (เดือนสาม) คือเดือนที่สาม(กุมภาพันธ์ - มีนาคม) ในการนับเดือนตาม จันทรคติของไต คือเดือนรองลำดับสุดท้ายของฤดูหนาว ในเดือนนั้นถึงแม้ว่าหนาวจน กระทั่งตัวสั่น ถ้าหากได้ยินเสียงฟ้าร้อง สำหรับปีนั้นคนไตเชื่อว่า ฟ้าฝนดีตรงตามฤดูกาล พืชจะส่งผลงอกงาม เดือนสาม มีงานถวายทาน ข้าวหย่ากู้ งานถวายทานกองไฟ และงาน วัน ครูหมอไต เป็นงานประเพณีประจำทุกปี

KHAO-YARKU AND KHAO-SARM-LAW (CELESTIAL RICE) FESTIVAL

In the full moon day of Loensarm, the Tais have for many years made delicious foods like khao-yarku, khao-sarm-law (angelic or celestial rice), khao-larm (sticky rice toasted in bamboo trough) khao-moon-larm, khao-tsee, khao-ping.

Because of the cold weather, the skin will become dry, but these delicious foods can make the skin fresh and beautiful. In regard to health, the sesame seed, sesame oil, ginger, peanut and coconut that go into making khao sarm-law can help the body become warm and fresh. Most Tai girls are beautiful, and their skin look so nice. Most Tai people receive vitamins and proteins from kho-yarku, so they are tall and strong. The festival name varies according to the local tradition for Tai, it is called “Poy Khao-yarku.”

งานถวายทาน ข้าวหย่ากู้

ทุกหมู่บ้าน ทำพิธีตอนเช้าวันเพ็ญเดือนสาม ข้าวหุงน้ำอ้อย (ข้าวหย่ากู้) ข้าวหุง สามลอ (มธุปายาส) ข้าวหลาม ข้าวมุนหลาม ข้าวจี่ ข้าวปิ้ง เหล่านี้อันใดก็ดี ถ้าหากปรุง ได้ตามอัตราส่วน นอกจากรสชาติจะดีแล้ว ทั้งยังไว้ได้นาน อย่างเข่น ข้าวหุงสามลอ ซึ่งเป็นอาหารพื้นบ้านของชาวไต

ส่วนประกอบของข้าวหุงสามลอ (มธุปายาส) ซึ่งเป็น ขิง ถั่วลิสง เม็ดงา น้ำมันงา และมะพร้าว ทั้งหมดเป็นสิ่งที่ให้คุณค่าทางไขมัน ชาวไตเชื่อว่า หากรับประทานแล้ว ร่างกายจะเกิดความอบอุ่นขึ้น และให้ความชุ่มชื่นผองใสแก่ผิวหนัง เหมาะสำหรับหน้า หนาวเวลาผิวหนังแห้ง ถ้าได้รับประทานกับ ผักกาดจอ คุณค่าทางอาหารยิ่งดี ตามตำรา ยาไตท่านกล่าวว่า คนที่ธาตุดินเสียควรรับประทานข้าวหุงสามลอ เพราะฉะนั้น คนมีใจ บุญเช่นชาวไต จึงได้มีงานถวายทานข้าวหย่ากู้ขึ้น เพื่อสุขภาพอนามัยของทุกคน

POY TSUT-LOH (FIREWOOD OFFERING CEREMONY)

On the same day as Poy Khao-yarku, Poy Tsut-loh or Poy Phrah Om-fai is observed on the night on the full-moon day of Loensarm. Everybody must bring a stack of loh (firewood) for making Prasart-loh or Firewood castle.

At night, every household must to participate in the ceremony and fire Prasart-loh to warm the lord Buddha, who is represented by His statue. It is also called “Firewood Offering Ceremony.” This festival is a sign of co-operative work for Tai people.

(See also the Account of Poy Tsut-loh)

งานถวายทานกองไฟ (ปอยจุดหลัว)

พิธีการถวายทาน ทำควบคู่กับการถวายทานข้าวหย่ากู้ ในตอนเช้าวันเพ็ญเดือน สาม แต่พิธีการจุดหลัว มีตอนค่ำ เพื่อถวายความอบอุ่นให้แก่พระพุทธองค์ ในเวลาเย็น เมื่อคืน งานถวายทานกองไฟ(ปราสาทฟืน) เป็นการแสดงความสามัคคีของชาวบ้าน ซึ่งได้เตรียมไม้ฟืนกันมาคนละท่อน ไม้ฟืนนั้น จะเป็นไม้อะไรก็ได้ แต่ให้เอาเปลือกออก ให้เห็นเป็นเนื้อสีขาว วันขึ้น 14 ค่ำ เอามารวมกันแล้วร่วมมือกัน ก่อเป็นปราสาทขึ้น ตกแต่งให้สวยงามน่าดูน่าชื่นชม

[ดูความเป็นมางานถวายทานกองไฟ (ปอยจุดหลัว) ด้วย]

POY KHOO-MAW TAI (TAI TECHNICIANS’ DAY)

There is a Tai saying which goes: “Don’t forget who dug the well when you drink the water. Don’t forget who cultivated the farm when you have the meal. Don’t forget who taught you for everything.” Every year in Loensarm, Tais also hold “Tai Technicians’ Day” for paying respect and offering congratulations to teachers, technicians, outstanding persons, and famous authors.

In exhibition, most of the researchers can learn Tai novels, articles, debate, biography of authors and different types of Tai literature.

“Nokkingkalar” and “Kar-toh” are the most attractive dances in Tai culture. Theatrical performances, as well as folk and modern Tai songs are also very popular for adult and teenagers.

(See also History of Tai Technicians’ Day)

งานวันครูหมอไต (งานไหว้ครู)

สุภาษิตไตกล่าวไว้ว่า กินน้ำอย่าลืมผู้ขุดบ่อ(น้ำ) กินข้าวอย่าลืมผู้ก่อคันนา ทำ อะไรขึ้นมาอย่าลืมผู้สอนให้ คนไตสำนึกในคุณความดีของผู้ให้ความรู้ต่างๆซึ่งเป็นครู (ครูหมอ) จึงมีงานวันครูหมอ (วันไหว้ครู)ขึ้น ในเดือนสาม (กุมภาพันธ์–มีนาคม) เป็น ประจำทุกปี คือจะทำพิธีวันไหนก็ได้แล้วแต่การเหมาะสมเริ่มแต่วันขึ้นหนึ่งค่ำจนถึงวัน แรมสิ้นเดือนสาม อย่างเช่นบ้านใหม่หมอกจ๋าม หมู่ 8 ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชีองใหม่ จัดขึ้นในวันศุกร์-เสาร์-อาทิตย์ที่หนึ่งหลังวันเพ็ญ (ข้างแรม) เดือนสามเป็นประจำ (สาม วันหรือห้าวัน) ทุกปี

งานวันครูหมอไต เป็นพิธีกรรมที่มีลักษณะร่วม ระหว่างพิธีกรรมทางศาสนากับ พิธีกรรมเน้นย้ำความสัมพันธ์ทางสังคมวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี แสดงให้ เห็นถึงความสำนึกในความเป็นไตได้อย่างสูง งานมีนิทรรศการต่างๆ การแข่งขัน การละเล่น การประกวดการแต่งกายและกุลสตรีไต การแสดงต่างๆเช่นการตีกลอง การฟ้อนดาบ เต้นโต ฟ้อนนก ระบำผีเสื้อ ร้องเพลง แสดงละครไต

(ดู ความเป็นมาวันครูหมอไต ด้วย)

Yodtai Family and Sai Saeng Harn